شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵
آموزش اندازهگیری بدن برای دوخت لباس
زیباترین پارچههای ابریشمی و پیشرفتهترین چرخخیاطیهای دنیا هم نمیتوانند اشتباه در اندازهگیری را جبران کنند. وقتی خشت اول را کج بگذارید، الگو دچار خطا میشود، لباس روی تن نمینشیند و تمام زحمات شما برای دوختودوز هدر میرود. گرفتن اندازههای دقیق، مهمترین و پایهایترین مهارتی است که هر خیاط باید به آن مسلط باشد.
در این راهنمای جامع و گامبهگام، روش صحیح گرفتن اندازههای کلیدی بدن را به دور از پیچیدگیهای آکادمیک و با استفاده از تصاویر راهنما یاد میگیرید. اگر پیش از این با ابزارهای اولیه خیاطی و متر نواری آشنا شدهاید و وسایل خود را آماده کردهاید، اکنون زمان آن است که دست به متر شوید و اصولیترین مرحله الگوسازی را آغاز کنید.
قبل از دست به متر شدن، این ۳ قانون را رعایت کنید
بسیاری از مبتدیان بلافاصله متر را برمیدارند و شروع به اندازهگیری میکنند، اما برای رسیدن به اعداد دقیق، ابتدا باید شرایط بدن و مدل را آماده کنید. رعایت این سه قانون پیشنیاز هر اندازهگیری است:
-
پوشش مناسب هنگام اندازهگیری: شخصی که قصد اندازهگیری او را دارید باید لباسی کاملاً جذب و نازک (مانند یک تیشرت نخی ساده یا لباس زیر مناسب) به تن داشته باشد. پوشیدن لباسهای ضخیم، بافتنیها یا شلوارهای جین با جیبهای برجسته، چندین سانتیمتر خطای کاذب ایجاد کرده و الگو را خراب میکند.
-
حالت ایستادن مدل: از فرد بخواهید در طبیعیترین حالت ممکن بایستد. پاها باید جفت باشد، شانهها در حالت عادی قرار گیرند و فرد به هیچ وجه نباید نفس خود را در سینه حبس کرده یا شکمش را منقبض کند. حبس کردن نفس باعث میشود دور کمر کمتر از حد واقعی ثبت شود و لباس نهایی تنگ شود.
-
بستن نوار کرسله (نقطه صفر اندازهگیری): یک نوار باریک (نوار کرسله یا یک روبان ساده) را دور باریکترین قسمت کمر فرد ببندید. این نوار نباید خیلی سفت یا خیلی شل باشد. این خط، مرز بین بالاتنه و پایینتنه را مشخص میکند و به عنوان «نقطه صفر» برای تمام اندازهگیریهای طولی (مثل قد بالاتنه یا قد دامن) عمل خواهد کرد.
آموزش گامبهگام اندازهگیریهای عرضی (محیطی)
اندازههای محیطی، اعدادی هستند که متر به صورت کامل دور تا دور بدن میچرخد. این اندازهها حجم اصلی لباس را تشکیل میدهند.
۱. دور سینه
متر را از پشت فرد عبور داده و از زیر بغلها به سمت جلو بیاورید. متر باید دقیقاً از روی برجستهترین قسمت سینه عبور کند. دو نکته بسیار مهم در اینجا وجود دارد: اول اینکه متر در قسمت پشت باید کاملاً صاف و موازی با سطح زمین باشد (افتادگی متر در پشت خطای بزرگی است) و دوم اینکه متر باید مماس با بدن باشد، نه آنقدر کشیده شود که فرد احساس تنگی کند و نه آنقدر شل باشد که بیفتد.
۲. دور کمر
برای اندازهگیری کمر، هیچ نیازی به جستجو برای پیدا کردن محل مناسب ندارید! متر را دقیقاً روی همان نوار کرسلهای که در مرحله آمادهسازی دور باریکترین قسمت تنه بستهاید، قرار دهید. متر را دور کمر چرخانده و عدد را با دقت بخوانید. هنگام خواندن عدد، مطمئن شوید که فرد نفس خود را بیرون داده و در حالت راحتی قرار دارد.
۳. دور باسن
متر را دور برجستهترین و پهنترین قسمت باسن در پشت قرار دهید و آن را در جلو امتداد دهید تا یک دایره کامل تشکیل شود. در این مرحله نیز متر باید در تمام مسیر با سطح زمین موازی باشد.
یک ترفند حرفهای: اگر شخصی دارای شکم برجستهای است، متر را به صورت عادی دور باسن نچرخانید؛ زیرا در این حالت، لباس در قسمت شکم تنگ خواهد شد. یک خطکش صاف را به صورت عمودی روی برجستهترین نقطه شکم قرار دهید و متر را از روی خطکش عبور دهید تا فضای لازم برای شکم در الگو لحاظ شود.
آموزش گامبهگام اندازهگیریهای طولی (عمودی)
اندازههای طولی برای تنظیم قد لباس و محل قرارگیری برشها روی الگو استفاده میشوند. تمامی این اندازهها به نوار کرسله دور کمر ختم میشوند.
۱. قد بالاتنه جلو
سر متر را دقیقاً در گودی گردن (درست در نقطه تلاقی استخوانهای ترقوه) قرار دهید. متر را به صورت کاملاً عمودی به سمت پایین بیاورید و روی نوار دور کمر متوقف کنید. (نکته: در برخی متدها، این اندازهگیری از نقطه تقاطع گردن و سرشانه شروع شده و با عبور از روی برجستگی سینه به کمر میرسد؛ اما روش گودی گردن برای شروع بسیار دقیقتر است).
۲. قد بالاتنه پشت
از فرد بخواهید کمی سرش را به سمت پایین خم کند تا برجستهترین مهره در پشت گردن او مشخص شود. سر متر را روی این مهره برجسته قرار دهید و در امتداد ستون فقرات تا لبهی بالایی نوار دور کمر پایین بیاورید. این عدد، قد پشت لباس شما را تعیین میکند.
۳. بلندی سینه
سر متر را در نقطه اتصال گردن به سرشانه (بیخ گردن) قرار دهید و آن را به صورت مورب تا برجستهترین نقطه سینه امتداد دهید. این اندازه برای پیدا کردن محل دقیق پنسها در الگو به شدت حیاتی است.
۴. قد لباس یا قد شلوار
بسته به اینکه قصد دوخت چه لباسی را دارید، سر متر را روی نوار دور کمر قرار داده و تا نقطه دلخواه (مثلاً زانو برای دامن یا قوزک پا برای شلوار) پایین بیاورید. فرد باید کاملاً صاف بایستد و شما باید برای خواندن عدد، روی زمین زانو بزنید؛ اگر فرد برای دیدن متر خم شود، قد لباس در همان لحظه چند سانتیمتر کوتاه خواهد شد!
اندازههای تکمیلی و مهم
علاوه بر طول و عرض اصلی، چند اندازه کلیدی دیگر برای بینقص شدن فرم لباس (به ویژه آستینها و حلقهها) الزامی است:
-
سرشانه: سر متر را در نقطه اتصال گردن به سرشانه قرار داده و تا نقطه افتادگی دست (جایی که استخوان شانه تمام میشود و دست به سمت پایین میرود) امتداد دهید.
-
کارور جلو: فاصله بین محل اتصال دست راست تا دست چپ به تنه را در قسمت جلوی بدن اندازه بگیرید. این خط معمولاً حدود ۷ سانتیمتر پایینتر از گودی گردن قرار دارد. اگر این اندازه را کوچک بگیرید، لباس در قسمت سینه کشیده شده و دستها به راحتی حرکت نمیکنند.
-
کارور پشت: دقیقاً مشابه کارور جلو، فاصله بین محل اتصال دو دست به تنه را در پشت بدن اندازه بگیرید.
-
قد و دور بازو: برای دور بازو، متر را دور برجستهترین قسمت بازو حلقه کنید. برای قد بازو و آستین، دست فرد باید کمی از آرنج خم شود (زاویه باز)؛ سپس متر را از نقطه انتهای سرشانه، با عبور از روی آرنج، تا مچ دست امتداد دهید.
ثبت اطلاعات؛ اشتباه رایج مبتدیان
یکی از اشتباهات مهلکی که هنرجویان تازهکار مرتکب میشوند، اتکا به حافظه یا نوشتن اعداد روی تکه کاغذهای پراکنده است. وقتی در حال اندازهگیری هستید، اعداد یکی پس از دیگری به دست میآیند و فراموش کردن یا جابهجا نوشتن آنها (مثلاً نوشتن دور باسن به جای دور سینه) کل پروژه را نابود میکند.
برای جلوگیری از این مشکل، داشتن یک دفترچه تخصصی برای بایگانی فرمولها و اندازهها ضروری است. اکیداً توصیه میکنیم پیش از شروع هر پروژهای، مقاله ما درباره اهمیت استفاده از دفترچه جزوهنویسی و اندازهگیری خیاطی را مطالعه کنید تا با اصول حرفهای ثبت اطلاعات مشتریان آشنا شوید.
جمعبندی و قدم بعدی
اندازهگیری دقیق، نیمی از مسیر دوخت یک لباس بینقص است. اگر این اصول پایهای را به درستی رعایت کنید، نیازی به پروهای خستهکننده و شکافتنهای مداوم درزها نخواهید داشت و اعتمادبهنفس شما در خیاطی به شدت افزایش مییابد.
اکنون که به خوبی میدانید چگونه فرم بدن را به اعداد دقیق تبدیل کنید، زمان آن رسیده است که این اعداد را روی کاغذ بیاورید و اولین الگوی خود را رسم کنید. برای یادگیری حرفهای، قدمبهقدم و اصولیِ این مهارت، شما را دعوت میکنیم تا در دوره جامع آموزش الگوسازی شرکت کنید. در این دوره، همراه با هم تمام ترفندهای انتقال این اندازهها روی کاغذ و آموزش رسم الگوی پایه را فرا خواهیم گرفت.
سوالات متداول
آیا باید متر را هنگام اندازهگیری خیلی سفت یا شل نگه دارم؟
هیچکدام! متر باید کاملاً مماس با پوست (یا لباس نازک) بدن باشد. اگر متر را آنقدر سفت بکشید که در گوشت فرد فرو برود، لباس نهایی به شدت تنگ و غیرقابل استفاده خواهد شد. از طرفی رها کردن و شل گرفتن متر هم باعث گشادی بیش از حد میشود. شما باید اندازههای واقعی و مماس بدن را بگیرید؛ تمامی «آزادیهای الگو» برای راحتی لباس، بعداً روی کاغذ الگو و به صورت ریاضی به این اعداد اضافه خواهند شد.
آیا میتوانم خودم اندازههای بدنم را بگیرم؟
گرفتن برخی اندازههای محیطی مانند دور سینه یا کمر توسط خود شخص تا حدودی امکانپذیر است، اما گرفتن اندازههای طولی (به خصوص بالاتنه پشت و کارور پشت) به تنهایی با خطای بسیار بالایی همراه است. وقتی دستان خود را برای گرفتن متر حرکت میدهید، فرم طبیعی شانهها به هم میریزد و اعداد اشتباه ثبت میشوند. برای رسیدن به یک الگوی بینقص، همیشه از شخص دیگری بخواهید که اندازههای شما را بگیرد.